نهج البلاغه

خطبه ۲۳۲ نهج البلاغه – باز هم در ستایش الهى و سفارش به تقوا

و من خطبۀ له ع
اءَحْمَ دُهُ شُکْرا لِإِنْعَامِهِ ، وَاءَسْتَعِینُهُ عَلَی وَظَ ائِفِ حُقُوقِهِ ، عَزِیزَ الْجُنْدِ ، عَظِیمَ الْمَجْ دِ ، الثناء علی النبی وَ اءَشْهَدُ اءَنَّ مُحَمَّدا عَبْدُهُ وَ
رَسُولُهُ ، دَعَا إِلَی طَاعَتِهِ وَ قَاهَرَ اءَعْدَاءَهُ جِهَادا عَنْ دِینِهِ ، لَا یَثْنِیهِ عَنْ ذَلِکَ اجْتِمَاعٌ عَلَی تَکْذِیبِهِ وَالْتِمَاسٌ لِإِطْفَاءِ نُورِهِ . فَاعْتَصِمُوا بِتَقْوَی
اللَّهِ ، فَإِنَّ لَهَا حَبْلًا وَثِیقا عُرْوَتُهُ وَ مَعْقِلًا مَنِیعا ذِرْوَتُهُ . وَ بَادِرُوا الْمَوْتَ وَ غَمَرَاتِهِ وَامْهَدُوا لَهُ قَبْلَ حُلُولِهِ وَ اءَعِدُّوا لَهُ قَبْلَ نُزُولِهِ فَإِنَّ الْغَایَۀَ
الْقِیَامَۀُ ، وَ کَفَی بِذَلِکَ وَاعِظا لِمَنْ عَقَلَ ، وَ مُعْتَبَرا لِمَنْ جَهِلَ ، وَ قَبْلَ بُلُوغِ الْغَایَۀِ مَا تَعْلَمُونَ مِنْ ضِیقِ الْاءَرْمَاسِ ، وَ شِدَّهِ الْإِبْلَاسِ وَ هَوْلِ
الْمُطَّلَعِ ، وَرَوْعَاتِ الْفَزَعِ وَاخْتِلَافِ الْاءَضْ لَاعِ وَ اسْتِکَاکِ الْاءَسْمَاعِ وَ ظُلْمَۀِ اللَّحْدِ ، وَ خِیفَۀِ الْوَعْدِ وَ غَمِّ الضَّرِیحِ ، وَ رَدْمِ الصَّفِیحِ . فَاللّهَ
اللّهَ عِبادَ اللَّهِ ، فَإِنَّ الدُّنْیا ماضِ یَۀٌ بِکُمْ عَلی سَنَنٍ ، وَ اءَنْتُمْ وَالسّاعَۀُ فِی قَرَنٍ ، وَ کَاءَنَّها قَدْ جاءَتْ بِاءَشْراطِها ، وَ اءَزِفَتْ بِاءَفْراطِها ، وَ
وَقَفَتْ بِکُمْ عَلَی صِ راطِها ، وَ کَاءَنَّها قَدْ اءَشْرَفَتْ بِزَلازِلِها ، وَ اءَناخَتْ بِکَلاکِلِها ، وَانْ َ ص رَفَتِ الدُّنْیا بِاءَهْلِها ، وَ اءَخْرَجَتْهُمْ مِنْ حِضْ نِها ،
فَکانَتْ کَیَوْمٍ مَ َ ض ی ، وَ شَ هْرٍ انْقَضی ، وَ صارَ جَدِیدُها رَثّا ، وَ سَمِینُها غَثّا ، فِی مَوْقِفٍ ضَ نْکِ الْمَقامِ ، وَ اءُمُورٍ مُشْتَبِهَۀٍ عِظامٍ ، وَ نارٍ
شَدِیدٍ کَلَبُها ، عالٍ لَجَبُها ، ساطِعٍ لَهَبُها ، مُتَغَیِّظٍ زَفِیرُها ، مُتَاءَجِّجٍ سَ عِیرُها ، بَعِیدٍ خُمُودُها ، ذاکٍ وُقُودُها ، مَخُوفٍ وَعِیدُها ، عَمٍ قَرارُها ،
مُظْلِمَ ۀٍ اءَقْطارُها ، حامِیَۀٍ قُدُورُها ، فَظِیعَۀٍ اءُمُورُها وَ سِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إ لی الْجَنَّۀِ زُمَرا ، قَدْ اءُمِنَ الْعَذابُ ، وَ انْقَطَعَ الْعِتابُ ، وَ
زُحْزِحُوا عَنِ النَّارِ ، وَ اطْمَاءَنَّتْ بِهِمُ الدَّارُ ، وَ رَضُوا الْمَثْوی وَ الْقَرارَ ، الَّذِینَ کانَتْ اءَعْمالُهُمْ فِی الدُّنْیا زَاکِیَۀً ، وَ اءَعْیُنُهُمْ باکِیَۀً ، وَ کانَ
لَیْلُهُمْ فِی دُنْیاهُمْ نَهارا تَخَشُّعا وَ اسْتِغْفارا ، وَ کانَ نَهارُهُمْ لَیْلاً تَوَحُّشا وَ انْقِطاعا ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُمُ الْجَنَّۀَ مآبا ، وَ الْجَزاءَ ثَوابا ، وَ کانُوا
اءَحَقَّ بِها وَ اءَهْلَها ، فِی مُلْکٍ دَائِمٍ ، وَ نَعِیمٍ قائِمٍ . فَارْعَوْا عِبادَ اللَّهِ ما بِرِعایَتِهِ یَفُوزُ فائِزُکُمْ ، وَ بِإِضاعَتِهِ یَخْسَرُ مُبْطِلُکُمْ ، وَ بادِرُوا
آجالَکُمْ بِاءَعْمالِکُمْ ، فَإِنَّکُمْ مُرْتَهَنُونَ بِما اءَسْلَفْتُمْ ، وَ مَدِینُونَ بِما قَدَّمْتُمْ وَ کَاءَنْ قَدْ نَزَلَ بِکُمُ الْمَخُوفُ فَلا رَجْعَۀً تَنالُونَ ، وَ لا عَثْرَهً
تُقَالُونَ . اسْتَعْمَلَنَا اللَّهُ وَ إِیَّاکُمْ بِطاعَتِهِ وَ طاعَۀِ رَسُولِهِ ، وَ عَفا عَنّا وَ عَنْکُمْ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ . الْزَمُوا الْاءَرْضَ ، وَ اصْبِرُوا عَلَی الْبَلاءِ ، وَ لا
تُحَرِّکُوا بِاءَیْدِیکُمْ وَ سُیُوفِکُمْ فِی هَوی اءَلْسِنَتِکُمْ ، وَ لا تَسْتَعْجِلُوا بِما لَمْ یُعَجِّلْهُ اللَّهُ لَکُمْ ، فَإِنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْکُمْ عَلی فِراشِهِ وَ هُوَ عَلَی
صفحه ۲۴۳ از ۲۶۳
مَعْرِفَۀِ حَقِّ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ، وَ حَقِّ رَسُولِهِ وَ اءَهْلِ بَیْتِهِ ماتَ شَ هِیدا ، وَ وَقَعَ اءَجْرُهُ عَلَی اللّهِ ، وَ اسْتَوْجَبَ ثَوابَ مانَوی مِنْ صالِحِ عَمَلِهِ ، وَ
قامَتِ النِّیَّۀُ مَقامَ إِصْلاتِهِ لِسَیْفِهِ ، فَإ نَّ لِکُلِّ شَیْءٍ مُدَّهً وَ اءَجَلًا .
ترجمه : خطبه ای از آن حضرت علیه السلام
ستایش می کنم او را به شکرانه نعمتش و از او یاری می خواهم بر ادای حقوقش . پیروزمند است لشکرش ، بلند مرتبه است و
بزرگ . و شهادت می دهم که محمد (صلی الله علیه و آله ) بنده و پیامبر اوست . مردم را به فرمانبرداری او فراخواند و در جهاد
برای پیروزی دینش ، دشمنانش را مقهور ساخت . همدست شدن کافران بر تکذیب رسالت او و سعیشان در خاموش کردن نور او
از انجام دادن رسالتش باز نداشت . پس به ریسمان تقوا چنگ در زنید ، که پرهیزگاری را ریسمانی است با دستگیره های محکم و
پناهگاهی است با بلندایی استوار و نفوذناپذیر . به پیشباز مرگ و سختیهای آن روید و پیش از آنکه بر شما فرود آید ، پذیرای آن
گردید و پیش از آنکه ، در رسد خود را مهیای آن سازید . که قیامت پایان کار است و آن را که از خرد برخوردار است ، مرگ
اندرزدهنده است و برای آنکه از خرد بهره ای ندارد مایه عبرت است . پیش از رسیدن به قیامت خود می دانید که تنگی گور است
و شدت اندوه نومیدی و بلا و وحشت از منظره آن جهان دیگر و پی در پی رسیدن صحنه های هول انگیز و در هم شدن استخوانها
به سبب شدت فشار و کر شدن گوشها و تاریکی قبر و ترس از وعده عذاب و انباشته شدن گور و سنگ نهادن بر آن . الله ، الله ، ای
بندگان خدا . دنیا شما را بر یک راه (راه قیامت ) می گذراند و شما و قیامت به یک ریسمان بسته شده اید . گویی که قیامت نشانه
های خود را آشکار ساخته و طلایه هایش نزدیک شده و شما را بر راه خود نگه داشته . گویی هم اکنون زلزله هایش در رسیده و
چون اشتری سینه بر زمین هشته . دنیا از اهل خود بریده است و آنان را از آغوش پرستاری خویش دور ساخته . و گویی سراسر آن
روزی بود و گذشت یا ماهی بود و به پایان رسید . تازه اش کهنه شد و فربه آن لاغر گردید . در جایهایی تنگ و کارهایی درهم و
بزرگ . آتشی که سخت است عذابش و فروزان است ، شعله اش و بلند است ، لهیبش و خشمناک است ، خروشش و درخشان
است ، زبانه اش و انتظار خاموشیش نمی رود . آتش گیره اش شعله ور است . تهدیدهایش خوف انگیز است . قرارگاهش راه به
جایی ندارد و اقطارش غرقه در ظلمت است . دیگهایش در جوشش است و هر چه هست دشواری است و مشقت . (و آنان را که از
پروردگارشان ترسیده اند گروه گروه به بهشت می برند . ( ۷۷ )) از عذاب ایمن اند و از عتاب و سرزنش آزاد و از آتش دور .
سرایشان مطمئن و از جایگاه و قرارگاه خود خشنود . اینان ، کسانی بوده اند که اعمالشان در این دنیا پسندیده بود و چشمانشان
اشکبار . در دنیا شبشان ، چون روز بود و همه خشوع و استغفار و روزشان چون شب بود ، در تنهایی و بریدن از مردم . خداوند
بهشت را جای بازگشت آنان گردانید و ثوابشان ارزانی داشت . آنان سزاوار بهشت و اهل آن بودند و آنها شایسته ثواب خدا بودند
، در ملکی همیشگی و نعمتی برقرار . پس ای بندگان خدا ، پاس دارید چیزی را که رستگاران شما ، بدان رستگار شدند و
تبهکارانتان با ضایع گذاشتن آن ، زیانمند گشتند . با کردارهای خود بر اجلهای خود پیشی گیرید . شما در گرو اعمالی هستید که
به سلف خریده اید و پاداش اعمالی را می گیرید که از پیش فرستاده اید . گویی آن حادثه خوفناک بر شما وارد شده و راه
بازگشتتان بسته گردیده و از لغزشهایتان رهایی ندارید . خداوند ما و شما را به طاعت خود و فرمانبرداری رسول خود وادارد . و به
فضل و رحمتش گناهان ما و شما را عفو کند . پای بر زمین محکم کنید و بر بلاها شکیبا باشید . مباد که دستها و شمشیرهاتان را در
راه خواهشهای زبانهای خود به کار برید . بر کاری که بدان مکلفتان نساخته مشتابید که هر کس از شما در بستر خود بمیرد ، در
حالی که ، حق خدای خود و پیامبرش و خاندان پیامبرش را شناخته باشد ، شهید مرده است و پاداش آن با خداست و ثواب کارهای
نیکی را که در نیت داشته به او خواهد داد . نیت وی چون کشیدن شمشیری است برّان . هر چیز را مدت و پایانی است .
صفحه ۲۴۴ از ۲۶۳
برگرفته از کتاب نهج البلاغه ترجمه: حسین انصاریان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *