معجزات و کرامات

علی (ع) و آینده نگریهای آن حضرت

پیش از آنکه به سخنان امام علی(ع) درباره وقایع، حوادث و رخدادهای آینده پرداخته شود بهتر است به نکاتی در مورد پیشگویی از آینده و گزارش از غیب که بطور اجمال و اختصار از آن بحث میشود، توجه لازم مبذول گردد. در ادبیات عربی برای پیشگویی و گزارش از آینده واژهها و اصطلاحات متعددی استفاده میگردد. کاهن به کسی گویند که از آینده پیشگویی میکند و با تعلیمات و شیوههای خاصی به علومی میرسد که از طریق آن با جنیان ارتباط برقرار کرده و در میان مردم فتنه و فساد میکند. آموختن این صنعت و دارنده آن در اسلام محکوم است. منجّم اگر طالعبین و فالگیر باشد همانند کاهن و ساحر مورد لعن و نفرین است، امّا پارهای از آشناییها با علم نجوم و ستارهشناسی به غیر از طالعبینی است و برخی از ستارهشناسان با استفاده از حرکات ستارهها و گردش زمین میتوانند قلمرو خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی را پیشبینی کنند یا راهها را در سفرهای بیابانی و دریایی مشخص کنند یا اوقات عبادت و جهت قبله و مسیر کشتی را بشناسند. پس آموختن علم نجوم برای رسیدن به موارد مشابه مانعی ندارد و خداوند تعالی میفرماید:
“وَ هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ النُّجُومَ لَتَهْتَدُوا بِهَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ…”۵۰
حضرت امیر(ع) در نکوهش منجّم و کاهن و ساحر، سخنان ارزندهای دارد. او وقتی که قصد رفتن به جنگ با خوارج را داشت، یکی از یارانش عَفیف برادر اشعث بن قیس نزدیک آمد و گفت: ای امیر مومنان اگر در این هنگام به سوی خوارج حرکت کنی، بیم آن دارم که به مراد و مقصد خود نرسی و در این راه شکست بخوری، و این پیشگویی را من از علم نجوم بدست آوردهام. امام(ع) با چنین فکر و اندیشه، سخت مقابله مینماید و تصدیق اینگونه افکار را تکذیب قرآن و آیات الهی میداند، و پس از اینکه عفیف برادر اشعث را محکوم کرده و او را مورد ملامت قرار میدهد رو به سوی مردم کرده و به عنوان یک قانون کلی و یک حکم الهی میفرماید:
“… ایُّهَا النَّاسُ إیَّاکُمْ وَ تَعَلُّمَ النّجُومِ إِلاَّ مَا یُهْتَدی بِه فِی بَرٍّ اَوْ بَحْرٍ، فَإنَّهَا تَدْعُو إلَی الْکَهَانَهِوَ الْمُنَجِّمُ کَالْکَاهِنِ، وَ الْکَاهِنُ کَالسَّاحِرِ، وَ السَّاحِرُ کَالْکَافِرِ، وَ الْکَافِرُ فِی النَّارِ، سِیرُوا عَلَی اسْمِاللَّهِ.”۵۱؛
ای مردم از آموختن علم نجوم بپرهیزید مگر به مقداری که در بیابان یا دریا بدان راه شناخته شود. زیرا این دانش به کهانت و غیبگویی میکشاند. منجّم مانند غیبگو و غیبگو مانند جادوگر و جادوگر مانند کافر است و سرانجام کافر آتش است، پس بنام خدا حرکت کنید.۵۲
گاهی برای بیان آینده نگریهااز واژگانی چون؛ “التنبّئات” و “المغیبات” استفاده شده است که اینگونهواژگان برای پیشگوییها و اخبار از آینده از سوی امام معصوم(ع) مناسبتر است. اخبار غیبی خود بر دو نوع است: نوع اوّل علم آن مخصوص خداوند است و هیچ کس نه فرشتگان و نه انبیاء، از آن اطلاع ندارند مانند زمان وقوع قیامت؛
امّا نوع دوم: برخی از اخبار غیبی است که خداوند هرکدام از رسولانش را که خود مصلحت بداند، از آن مطلّع میسازد.
“عَالِمْ الْغَیْبِ فَلاَ یُظْهِرُ عَلَی غَیْبِهِ اَحَداً اِلاّ مَنِ ارْتضَیَ مِنْ رَسُولٍ…”۵۳
حال اگر از مغیّبات و اخبار غیبی و آیندهنگریهای پیامبر عظیمالشانصلی الله علیه واله و امامان معصوم(ع)، سخن به میان میآید، نوع اوّل را شامل نمیشود.
اگر به زندگی پر افتخار پیامبر اکرمصلی الله علیه واله و امامان معصوم(ع) دقت نظر داشته باشیم، درمییابیم که در زندگی تمام این بزرگواران به ویژه رسول گرامی اسلامصلی الله علیه واله و حضرت علی(ع) آیندهنگری و گزارش از غیب به شکل قابل توجهی وجود داشته است که برخی از آنها در عصر خودشان به وقوع میپیوست و برخی دیگر تاکنون و در عصر حاضر تحقق یافته است و برخی نیز در آینده محقق خواهد شد.
برگرفته از کتاب امام علی (ع) در نهج البلاغه نوشته آقای عظیم عظیم پور مقدم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *